U saradnji sa Nišville fondacijom, Klub „Prejaka reč“ je organizovao internacionalnu konferenciju “Estetika muzike” po treći put u okviru Nišville jazz festivala 2025. Ovaj interdisciplinarni skup okupio je estetičare, muzikologe, etnomuzikologe i druge istraživače muzike iz različitih delova Evrope i regiona – Finske, Poljske, Slovenije, Hrvatske i Srbije.
Konferencija „Estetika muzike“ održala se od 15. do 17. avgusta 2025. godine u zgradi Oficirskog doma u Nišu (Orlovića Pavla 28a). Otvaranje skupa, kao i izložbe „S ljubavlju iz…“ Maje Perak koju „Prejaka reč“ i Nišville festival organizuju u okviru skupa u saradnji sa umetničkim kolektivom Kvadar iz Zagreba, upriličeno je 15.08. u 15:30.
Od 15. do 17. avgusta, istraživači muzike su održali svoje prezentacije u periodu od 16:00 do 19:00. Tokom trodnevne konferencije, 10 učesnika izložilo je svoja istraživanja u prezentacijama koje traju 30 minuta, a nakon svake prezentacije nastupila je diskusija u trajanju od 20 minuta. Sva izlaganja na skupu su bila na engleskom jeziku.
Specijalni gosti konferencije 2025. godine bili su Max Rujnanen (Max Ryynänen), profesor na Aalto univerzitetu u Finskoj, kao i Eva Šrajber (Ewa Schreiber) i Pjotr Podlipnijak (Piotr Podlipniak) sa Univerziteta „Adam Mickijevič” u Poznanju (Poljska). Podsetimo, Klub “Prejaka reč” je 2024. godine organizovao i posebno gostovanje Maksa Rujnanena na Filozofskom fakultetu u Nišu, a kompletan snimak tog predavanja možete pogledati u posebnoj objavi na našem sajtu:
Urednik programa konferencije je Dušan Milenković, docent na Filozofskom fakultetu u Nišu, jedan od osnivača Evropske mreže za filozofiju muzike i Kluba „Prejaka reč“ iz Niša. Konferenciju realizuje Estetička sekcija Kluba “Prejaka reč” koju čine Đurica Stojanović, Lazar Miletić, Aleksa Pavlović i Mirjana Mitrović.
Kao jedini događaj posvećen estetici muzike u regionu, konferenciju „Estetika muzike“ je prepoznala i Evropska mreža za filozofiju muzike, a program konferencije najavljen je na njenom zvaničnom sajtu.
“Estetika muzike” se realizuje kao besplatan i neprofitabilan program u okviru Nišville jazz festivala.
Petak, 15.08.2025.
15:30 Otvaranje skupa i izložbe „S ljubavlju iz…“ Maje Perak – umetnički kolektiv Kvadar (Zagreb).
Dušan Milenković i članovi umetničkog kolektiva Kvadar
16:00–16:30 Bojana Radovanović Šuput – The Aesthetics of Extreme Voice
Diskusija (20 minuta)
Pauza (10 minuta)
17:00–17:30 Max Ryynänen – Noisy (Anti)Revolutions: Notes on Critical Theory (Adorno, Benjamin) and the Aesthetic Nature of Metal Music
Diskusija (20 minuta)
Pauza (10 minuta)
18:00–18:30 Jelena Mladenović – Towards the Poetics of Serbian Rock Poetry
Diskusija (20 minuta)
Subota, 16.08.2025.
16:00–16:30 Ana Hofman – Music on the Tracks: The Railway as a Cultural Agent
Diskusija (20 minuta)
Pauza (10 minuta)
17:00–17:30 Ewa Schreiber – Back to nature, back to sound. The concept of nature in the discourse of contemporary composers
Diskusija (20 minuta)
Pauza (10 minuta)
18:00–18:30 Bojan Blagojević – The Artificial Unconscious – the composers’ search for a new and improved Id
Diskusija (20 minuta)
Nedelja, 17.08.2025.
16:00–16:30 Mihailo Antović – From Apparent Diversity to Underlying Connections: Meta-Schemas and Multilevel Grounding in Interpretations of an Operatic Motif
Diskusija (20 minuta)
Pauza (10 minuta)
17:00–17:30 Piotr Podlipniak – Contemporary Theories on the Origins of Music: Some Implications for Music Philosophy
Diskusija (20 minuta)
Pauza (10 minuta)
18:00–18:30 Saša Drach i Martina Fryda-Kaurimsky – The Art of Writing Music Biographies (a discussion)
Diskusija (20 minuta)
Završna diskusija
Bojana Radovanović Šuput, muzikološkinja i teoretičarka umetnosti, naučna saradnica u Muzikološkom institutu SANU. Doktorirala je na Fakultetu muzičke umetnosti u Beogradu baveći se odnosom između glasa i vokalne tehnike i novih tehnologija u savremenoj umetničkoj i popularnoj muzici. Istražuje u oblastima savremene muzike i umetnosti, glasa, metal muzike, umetnosti i medija, kao i metodologije istraživanja u umetnosti, muzici i muzikologiji. Objavila je tri monografije i bila deo uredničkih timova više zbornika radova. Poslednjih godina posebno se bavi delom Dragutina Gostuškog, radeći na naučnim skupovima, reizdanjima njegovih komparativno-estetičkih i muzikoloških napisa i zborniku radova Iskošeni ugao Dragutina Gostuškog (2024). Članica je Međunarodnog društva za studije metal muzike (ISMMS) i Međunarodne asocijacija za studije popularne muzike (IASPM). Suosnivačica je Udruženja za prezervaciju, istraživanje i promociju muzike „Srpski kompozitori”, Asocijacije za studije popularne muzike iz Beograda, te suosnivačica i glavna i odgovorna urednica naučnog časopisa INSAM Journal of ContemporaryMusic, Art and Technology (Sarajevo, BiH). bojana.radovanovic@music.sanu.ac.rs
Maks Rujnanen (1972) predaje estetiku i srodne predmete na Departmanu za umetnost i medije (Department of Art and Media) Škole umetnosti (School of Arts) Alto Univerziteta u Finskoj. Rujnanen nosi počasno “principal lecturer” zvanje na ovom univerzitetu, koje se u finskom visokoobrazovnom sistemu dodeljuje osobama koje su ostvarile poseban doprinos disciplinama kojima se bave. Ovaj interdisciplinarni istraživač objavljuje radove kako iz oblasti estetike, tako i istorije umetnosti, studija kulture i filozofije. Njegova interesovanja uključuju pojam kiča, pojam kulturne scene, istoriju umetničkih sistema, telesne reakcije na umetnost filma, ali i rep i hip hop muziku. Pored teorijskog rada, Rujnanen se tokom godina bavio i izvođačkim umetnostima, umetničkom kritikom, menadžmentom u galerijama, kao i književnošću. Rujnanen je autor velikog broja tekstova o umetnosti. Njegova biografija broji preko 150 teorijskih tekstova, kao i velikog broja knjiga i zbornika radova na engleskom jeziku, uključujući i “Realism, Myth, and the Vernacular in Pasolini’s Film and Philosophy: Beyond the Middle Class Matrix” (New York: Palgrave MacMillan, 2024), “Aesthetic Theory Across the Disciplines” (urednici Max Ryynänen i Zoltan Somhegyi; London – New York: Rowman & Littlefield, 2023), A Philosophy of Cultural Scenes in Art and Popular Culture“, (autori Max Ryynänen i Jozef Kovalcik; London – New York: Routledge, 2023) i “Bodily Engagements with Images and Technology: Somavision” (New York: Routledge, 2022).
Jelena S. Mladenović (Kruševac, 1984) docentkinja je na Departmanu za srbistiku Filozofskog fakulteta Univerziteta u Nišu, gde je diplomirala i doktorirala. Autorka je monografije Od đavolovog druga do tajnog monaha – karneval i religija u poeziji Novice Tadića (2022), za koju je dobila Nagradu „Đorđe Jovanović”. Priredila je knjige: Branko Milјković, Sabrana dela / Pesme II (2017), pesme iz periodike i rukopisne zaostavštine; Josip Bersa, Dubrovačke slike i prilike 1800‒1880, 1‒2 (2021); Momčilo Nastasijević, Pet lirskih krugova (2023); Vladislav Petković Dis, Utoplјene duše (2024), kao i zbornike naučnih radova Žene, rat, umetnost (2015) i Savremena filološka proučavanja mladih istraživača 2 (2024). Učesnica je brojnih naučnih skupova u zemlјi i u inostranstvu, autorka više desetina studija i ogleda objavlјenih u naučnim časopisima i zbornicima, kao i književnokritičkih osvrta na dela iz savremene srpske književnosti. Bila je članica žirija za nagrade „Branko Milјković”, „Meša Selimović”, „Ramonda serbika”, „Đorđe Jovanović” i za Disovu nagradu. Uređivala je rubriku za književnu kritiku u časopisu Gradina. Upravnica je Centra za savremena filološka proučavanja mladih istraživača na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Nišu. Članica je predsedništva Društva književnika i književnih prevodilaca Niša.
Ana Hofman je viša naučna saradnica na Institutu za kulturalne i studije sećanja pri Naučno-istraživačkom centru Slovenačke akademije nauka i umetnosti u Ljubljani. Njeno istraživanje se kreće kroz zvučne i muzičke pejzaže socijalističkih i postsocijalističkih svetova, osluškujući odjeke kolektivnog života – njegove pesme, afekte i preklapajuće borbe. Njena istraživanja povezuju sećanje, aktivizam i svakodnevno iskustvo muziciranja i slušanja, istražujući kako ove prakse opstaju i transformišu se pod teretom postsocijalističkih transformacija i neoliberalne iscrpljenosti. Autorka je tri monografije – Staging Socialist Femininity: Gender Politics and Folklore Performances in Serbia (2011) i Music, Affect, Politics: New Lives of Partisan Songs in Slovenia (2015). Njena najnovija knjiga, Socialism Now: Singing Activism after Yugoslavia (Oxford University Press, 2025), istražuje strateški amaterizam, politiku slobodnog vremena i muzičke „posmrtnosti“ socijalizma nakon Jugoslavije.
Drugu godinu zaredom, Klub “Prejaka reč” je organizovao internacionalnu konferenciju “Estetika muzike” u okviru Nišville jazz festivala 2024. Ovaj interdisciplinarni skup okupio je estetičare, muzikologe, etnomuzikologe, teoretičare umetnosti i ostale istraživače, kao i muzičare i organizatore muzičkih festivala, iz različitih delova Evrope – Španije, Belgije, Poljske, Slovenije, Hrvatske i Srbije.
Skup „Estetika muzike“ održao se od 16. do 18. avgusta 2024. godine u zgradi Oficirskog doma u Nišu (Orlovića Pavla 28a) od 15:30 do 19:00.
Tokom trodnevne konferencije, 12 učesnika je izložilo svoja istraživanja u prezentacijama koje traju 30 minuta, a nakon svake prezentacije je nastupila diskusija u trajanju od 15 minuta. Sva izlaganja na skupu su bila na engleskom jeziku.
Specijalni gosti ovogodišnjeg skupa bili su Nemesio G. C. Puy (Nemesio G. K. Puj), španski filozof koji se primarno bavi ontologijom muzike i aktuelni je koordinator Evropske mreže za filozofiju muzike (ENPM) i Małgorzata Szyszkowska (Maugožata Šiškovska), poljska estetičarka i veliki poznavalac fenomenološke estetike muzike i rada Romana Ingardena.
16.08. (15:30 – 19:00)
17.08. (15:30 – 19:00)
18.08. (15:30 – 19:00)
Organizator skupa je Klub „Prejaka reč“, a urednik programa je Dušan Milenković, docent na Filozofskom fakultetu u Nišu. Milenković je jedan od retkih teoretičara koji se bave estetikom muzike na našim prostorima. Doktorirao je na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu sa tezom „Uloga forme u estetici popularne muzike“. Autor je preko 20 naučnih radova iz oblasti estetike, jedan od osnivača i član Upravnog odbora Evropske mreže za filozofiju muzike, kao i član Upravnog odbora Estetičkog društva Srbije.
Prvo izdanje internacionalnog skupa “Estetika muzike” uspešno je održano u sklopu Nišville jazz festivala 2023. godine (10.08. – 13.08.). Skup je okupio istraživače iz Poljske, Austrije, Slovenije, Hrvatske i Srbije, koji su publici predstavili svoj teorijski pristup različitim muzičkim fenomenima. Ovaj interdisciplinarni skup okupio je istraživače koji na različite načine pristupaju muzici – estetičare i filozofe muzike, kao i sociologe, muzikologe, teoretičare muzike i muzičke kritičare. Održavanjem prvog izdanja skupa, započeta je jedna nova tradicija u Nišu, budući da je on predstavljao prvu konferenciju posvećenu estetici muzike i srodnim disciplinama na ovim prostorima.
Specijalni gost prvog izdanja konferencije “Estetika muzike” bio je prof. dr Kšištof Gučalski (Krzysztof Guczalski), upravnik katedre za estetiku na Institutu za filozofiju čuvenog Jagelonskog univerziteta u Krakovu. Gučalski se primarno bavi filozofijom muzike, a autor je više knjiga iz oblasti estetike (uključujući i knjigu The meaning of music – meanings in music. An attempt at a general theory against the background of Susanne Langer’s aesthetics), kao i naučnih radova u istaknutim svetskim časopisima, poput British Journal of Aesthetics i Philosophia.
Uprkos činjenici da je reč o vrlo specifičnom kulturnom događaju, koji je tokom prva dva dana podrazumevao program na engleskom jeziku, veliki broj ljudi je pokazao interesovanje za prvo izdanje ovog skupa. „Estetika muzike“ privukla je profesore univerziteta i samostalne istraživače, studente muzike i društveno-humanističkih nauka, muzičke novinare, muzičare, pa i srednjoškolce! U takvim okolnostima, na skupu su otvorena brojna zanimljiva pitanja, kako tokom diskusije upriličene povodom svakog izlaganja, tako i u pauzama. Istraživači muzike su dobili priliku da se upoznaju, razgovaraju i uspostave buduću saradnju, a publika je došla u dodir sa teorijskim područjem estetike muzike, koje otvara pitanja neposredno relevantna za muzičke fenomene koje smo mogli da iskusimo tokom glavnih večeri Nišville jazz festivala.
10.08. (PROGRAM IN ENGLISH)
15:20-15:30 Opening words – the director of the festival Ivan Blagojević and the conference organizer Dušan Milenković
15:30-16:00 Krzysztof Guczalski (Krakow, Poland) – “On two paradigms of emotion in music”
Discussion (10 minutes)
16:10-16:40 Mihailo Antović (Niš, Serbia) – “From Beethoven to Keith Jarrett: Multilevel Grounding of Musical Meaning”
Discussion (10 minutes)
Coffee break (15 minutes)
17:05-17:35 Ana Hofman (Ljubljana, Slovenia) – “Music and Activism:The Post-Yugoslav reflections”
Discussion (10 minutes)
17:45-18:15 Rastislav Dinić (Niš, Serbia) – “Metallica’s “One”: Heavy Metal as Philosophy”
Discussion (10 minutes)
18:25-18:55 Dušan Milenković (Niš, Serbia) – “Should there be an aesthetics of world music?”
Discussion (10 minutes)
General discussion (15 minutes)
11.08. (PROGRAM IN ENGLISH)
16:00-16:30 Ivar Roban Križić (Vienna, Austria) – “Performative Probing: Reflections on Improvisation, Theory, and Artistic Research”
Discussion (10 minutes)
16:40-17:10 Matija Vigato (Zagreb, Croatia) – “Inner Music as a Metaphysical Problem”
Discussion (10 minutes)
Coffee break (15 minutes)
17:35-18:05 Jan Defrančeski (Zagreb, Croatia) – “On the Musical Structure of Nature: From Aesthetic Experience to Environmental Ethics”
Discussion (10 minutes)
18:15-18:45 Bojan Blagojević (Niš, Serbia) – “What is it like to be Music?”
Discussion (10 minutes)
General discussion (15 minutes)
12.08. (PROGRAM IN SERBIAN)
16:00-16:30 Dragan Žunić (Niš, Srbija) – “Estetsko nagoveštavanje smisla u muzici”
Diskusija (10 minuta)
16:40-17:10 Đurica Stojanović (Niš, Srbija) – “Muzika i građanska neposlušnost”
Diskusija (10 minuta)
17:20-17:50 Miloš Jovanović (Niš, Srbija) – “Popularno pravoslavlje: muzika i kulturna hegemonija u Srbiji”
Diskusija (10 minuta)
Generalna diskusija (15 minuta)
Pauza za kafu (15 minuta)
18:30 – 19:00 Melanija Pović Jagarinec (Zagreb, Hrvatska) – Promocija emisije “Svijet jazza” na Hrvatskoj radio-televiziji (HRT)
© 2025 Klub Prejaka Reč.
